Historia sztuki dr.Freusa

Teraz już bez problemu rozpoznasz co to za obraz w tle a kto jest na rzeźbie po prawej.
Świetna opcja dla tych którzy o sztuce nie wiedzą nic a chcieliby znać choćby podstawy.

Historia sztuki - warto znać choćby trochę

Historia sztuki – to taki obszar wiedzy który fajnie znać. Można wtedy rozpoznawać style w architekturze. Kiedy wejdziesz do muzeum wiesz kto co namalował.  Bez problemu rozróżnisz Barok od Manieryzmu.

Nasza oferta jest dla amatorów którzy po prostu chcieliby wiedzieć więcej.

Mamy też ofertę dla maturzystów którzy właśnie Historię Sztuki wybrali jako przedmiot do zdania.

Dokładne terminy Historii Sztuki

Historia sztuki dr Freusa odbywa się :

Czwartek
17.00-18.00 Wykład – Tematy podane są niżej.
18.15-19.00 Analiza dzieła sztuki – Do Matury ale nie tylko
19.30-21.00 Historia Architektury
 
Piątek (to samo co w czwartek)
17.00-18.00 Historia Architektury
19.00-20.00 Historia Sztuki
20.15 – 21.00 Analiza dzieła sztuki
 

Dlaczego warto

Znakomity wykładowca
Dr Paweł Freus

Dr Paweł Freus - wykładowca akademicki. Specjalista od historii sztuki. Najlepszy nauczyciel sztuki jakiego odkryliśmy. Gwarancja wysokiej jakości.

Przystępnie

Kurs przewidziany jest dla osób które na temat historii sztuki nie wiedzą nic lub prawie nic. A chciałyby coś wiedzieć. Przystępnie i ludzkim językiem.

Możliwość odsłuchania później

Każdy wykład jest nagrywany. Można go sobie odsłuchać w późniejszym terminie. Jeżeli nie możesz przyjść - przerobisz wszystko w domu w Tobie pasującym terminie.

Formularz zapisowy - Zapisz się!

Tematyka poruszana na zajęciach

Historia sztuki antycznej

  1. Sztuka: definicje i historia pojęcia (4. października 2019)
  2. Starożytny Egipt: architektura, rzeźba, malarstwo, rzemiosło artystyczne (11. października 2019)
  3. Starożytna Mezopotamia: architektura, rzeźba, malarstwo, rzemiosło artystyczne (18. października 2019)
  4. Starożytna Grecja:architektura (25. października 2019)
  5. Starożytna Grecja:rzeźba, malarstwo, rzemiosło artystyczne (8. listopada 2019)
  6. Starożytny Rzym:architektura (15. listopada 2019)
  7. Starożytny Rzym:rzeźba, malarstwo, rzemiosło artystyczne (22. listopada 2019)

Historia sztuki średniowiecznej

 

  1. Sztuka wczesnochrześcijańska i Sztuka Bizancjum oraz prawosławna (29. listopada 2019)
  2. Sztuka wczesnego średniowiecza: architektura, rzeźba, malarstwo, rzemiosło artystyczne (6. grudnia 2019)
  3. Sztuka romańska: architektura, rzeźba, malarstwo, rzemiosło artystyczne (13. grudnia 2019)
  4. Sztuka gotyku katedralnego: architektura, rzeźba, malarstwo, rzemiosło artystyczne (20. grudnia 2019)
  5. Sztuka późnego gotyku: architektura, rzeźba, malarstwo, rzemiosło artystyczne (3. stycznia 2020)
  6.  

Historia Sztuki nowożytnej

  1. Sztuka renesansu we Włoszech: architektura, rzeźba, malarstwo, rzemiosło artystyczne (10. stycznia 2020)
  2. Sztuka renesansu poza Włochami: architektura, rzeźba, malarstwo, rzemiosło artystyczne (17. stycznia 2020)
  3. Sztuka manieryzmu: architektura, rzeźba, malarstwo, rzemiosło artystyczne (24. stycznia 2020)
  4. Sztuka baroku we Włoszech: architektura, rzeźba, malarstwo, rzemiosło artystyczne (31. stycznia 2020)
  5. Sztuka baroku poza Włochami: architektura, rzeźba, malarstwo, rzemiosło artystyczne (7. lutego 2020)
  6. Sztuka rokoka: architektura, rzeźba, malarstwo, rzemiosło artystyczne (28. luty 2020)
  7. Klasycyzm i romantyzm: malarstwo, rzeźba, rzemiosło artystyczne (6. marca 2020)
  8.  

Historia sztuki XIX i XX wieku

  1. Architektura okresu ok. 1750-1900 (13. marca 2020)
  2. Realizm, impresjonizm i postimpresjonizm w malarstwie i rzeźbie (20. marca 2020)
  3. Secesja: architektura i inne dziedziny sztuki (27. marca 2020)
  4. Sztuka do 1945 r.: architektura, rzeźba, malarstwo, fotografia, design (3. kwietnia 2020)
  5. Stuka okresu 1945-1990: architektura, rzeźba, malarstwo, design, działania i koncepty artystyczne (17. kwietnia 2020)
  6. Sztuka przełomu XX i XXI w. (24. kwietnia 2020)

Przykładowy wykład - Katedra w Sienie

KATEDRA W SIENIE – architektura i wyposażenie

Włochy słynną ze wspaniałych kościołów, zachwycających już to ogromem, już to dekoracją czy wyposażeniem. Wiele wśród nich to świątynie biskupie a wśród nich jednym z najsłynniejszych jest katedra w toskańskim mieście Siena.Kopuła i wyniosła campanila (dzwonnica) sieneńskiego Duomo, stanowią obok wieży PalazzoPublico (ratusza) główną dominantę w panoramie tego świetnego średniowiecznego miasta. Obecną budowlę rozpoczęto wznosić najpóźniej około roku 1215, choć poprzedziły ją budowle starsze, do dziś jednak jeszcze niezbadane. Wznoszono ją na planie krzyża łacińskiego, początkowo w stylu romańskim, ciągle dobrze czytelnym we wnętrzu nawy głównej. Od około połowy XIII stulecia kontynuowano budowę świątyni w nowym już stylu, importowanym z Francji – gotyckim. Dzięki zastosowaniu nowych form nazwano ją nawet najbardziej gotycką katedrą Italii. Powstała budowla okazała, o długości niemal 90 m. Jednak już w 1339 r. dumni Sieneńczycy, chcąc konkurować z Florencją, która od końca XIII wieku budowała nową okazałą Duomo, rozpoczęli prace przy rozbudowie niedawno ukończonej katedry. Zaplanowali budowlę gigantyczną, rozmiarami zbliżoną do największej świątyni ówczesnego chrześcijaństwa – Bazyliki Św. Piotra na Watykanie w Rzymie. Dotychczasowa katedra (zwana duomovecchio) miała stać się nawą poprzeczną (transeptem) nowej świątyni biskupiej (zwanej duomonuovo). Do połowy XIV w. wzniesiono wschodnią ścianę korpusu nawowego nowej budowli, wraz z arkadami międzynawowymi oraz częściowo nową fasadę. Prace przerwał kataklizm Czarnej Śmierci – epidemii dżumy, która zabrała dużą część ludności Sieny i załamała prosperity miasta słynącego dotąd jako główne centrum finansowe Europy. Zastopowanej ostatecznie w 1357 r. budowy nigdy już nie wznowiono. Do dziś nieukończona struktura nowego korpusu nawowego przytłacza rozmiarami, świadcząc zarazem o potędze średniowiecznej Sieny i pysze jej ambitnych i zamożnych mieszkańców. Pozostawiona w surowej cegle fasada służy dziś jako taras widokowy dla turystów odwiedzających miasto, zaś ujęta nowymi murami jedyna ukończona nawa boczna skrywa skarby Muzeum Katedralnego (Museodell’Opera del DuomoMetropolitano).

Nie w pełni udało się ukończyć średniowiecznym mieszkańcom Sieny także fasadę DuomoVecchio. Wznoszono ją od połowy XIII w. według projektu członka słynnego rodu rzeźbiarzy i budowniczych – Giovanniego Pisano. Pisano przed przystąpieniem do projektowania i budowy zapewne odwiedził Francję i najpewniej był na placu budowy katedry w Reims w Szampanii. Podpatrzone tam rozwiązania częściowo wykorzystał w Sienie. Jak w Reims, i w większości klasycznych katedr gotyckiej Francji (np. w Paryżu i Amiens), fasada sieneńskiej budowli ma trzy portale w dolnej kondygnacji, zaś w drugiej kondygnacji mocno zaznacza jej oś środkową okrągłe okno (oculus). Również nasycenie sieneńskiej fasady rzeźbą przypomina elewacje szampańskiego pierwowzoru. Na tym jednak podobieństwa się kończą. Fasada w Sienie nie zawiera elementów tak silnie kojarzących się z klasyczną gotycką katedrą francuską. Brak w niej dwóch wież, które jedynie markują ażurowe struktury na skrajach sieneńskiej budowli. Nie został wyróżniony rozmiarami portal środkowy, a oculus nie jest klasyczną katedralną rozetą – brak mu efektownego ażurowego „rusztu” wewnątrz (tzw. maswerku). Tak charakterystyczny dla fasad katedr francuskich ażurowy ganek z figurami, zwany zazwyczaj – od typu figuralnej dekoracji – Galerią Królów, został w sieneńskiej fasadzie rozbity na dwie części i potraktowany jako ozdobnik. Nadto rzeźba, częściowo autorstwa samego Giovanniego Pisano (dziś kopie zastępują oryginały przechowywane w Muzeum Katedralnym), znacznie słabiej – niż np. w Reims, podporządkowuje się podziałom i ramom architektonicznym. Zupełnie obce francuskiej tradycji są też trzy potężne pola wieńczących trzy osie fasady trójkątów (tzw. wimperg), niewątpliwie od samego początku przeznaczone na wielobarwną dekorację mozaikową (wykonaną jednak dopiero w 2. poł. XIX w.), również nie stosowaną we francuskich pierwowzorach. Współgra z nią wielobarwność okładziny marmurowej, która skrywa ceglane – a nie jak we Francji kamienne – mury. W kolorystyce tej okładziny dominuje biel i czerń (właściwie bardzo ciemna zieleń): ta dwubarwność jest oczywistym nawiązaniem do czarno-białego herbu Sieny i kolejnym widzialnym dowodem komunalnej dumy budowniczych katedry. Szczególnie efektownie prezentują się naprzemienne białe i czarne pasy marmuru okrywającego filary we wnętrzu sieneńskiej katedry. W niej, w pełnych łukach arkad międzynawowych wyraził się jeszcze romanizm pierwszego etapu budowy, w ostrołukowych sklepieniach krzyżowo-żebrowych – nowy już styl, gotycki. Swoistym dopełnieniem tej średniowiecznej symfonii form są elementy nowożytne, np. typowe dla renesansu iluzjonistycznie malowane kasetony wnętrza kopuły z końca XV w. oraz ruchliwość form wieńczącej ją barokowej latarni, zaprojektowanej i wzniesionej w 1666 r. przez słynnego rzymskiego twórcę pełnego baroku – Gianlorenza Berniniego.

Wnętrze świątyni jest zresztą prawdziwym skarbcem arcydzieł wielu wybitnych twórców sztuki – rzeźbiarzy, malarzy, mozaicystów czy odlewników i złotników, czynnych od późnego średniowiecza po późny barok, i to tej miary, jak: wśród rzeźbiarzy – m.in., Nicolo i Giovanni Pisano, Donatello, Ghiberti, Michał Anioł i Bernini; wśród malarzy zaś – m.in.:Pinturicchio i Vechietta.

Posadzkę nawy katedry w Sienie ułożono z wielobarwnych marmurów. 52 kwatery różnego kształtu i rozmiarów, autorstwa ponad 40 artystów, ukazują rozmaite motywy figuralne, m.in. o tematyce biblijnej czy alegorycznej. Wśród twórców tej dekoracji, ukazywanej publiczności partiami i okresowo, byli artyści znakomici, jak wybitny malarz wczesnego renesansu – Pinturicchio, czynny na przełomie XV i XVI w., czy lokalny, sieneński, ale wyborowy przedstawiciel manieryzmu – DomenicoBeccafumi, aktywny w 2. połowie XVI stulecia.

Najstarszym elementem wyposażenia katedry w Sienie jest słynna architektoniczno-rzeźbiarska ambona (włoskie: pulpito). Wykonana w latach 1265-68 przez Nicola Pisano oraz jego warsztat (w tym syna Giovanniego), należy do serii kamiennych ambon, które stały się specjalnością włoskich kościołów od czasów późnego antyku, szczególnie w dobie romanizmu i gotyku. Sieneńska PulpitoPisanich ma kształt ośmioboku: jej kosz wspiera się na grupie smukłych kolumienek. Podstawę środkowej zdobią personifikacje cnót, natomiast cztery z ośmiu zewnętrznych osadzono na grzbietach lwów. Parapety kosza ozdobiono reliefami o tematyce nowotestamentalnej, które połączono – umieszczonymi w narożach – figurami Madonny oraz świętych. W ambonie sieneńskiej spotkały się reminiscencje mocno zapatrzonego w antyk włoskiego romanizmu (np. reliefy nawiązują do płaskorzeźb z rzymskich sarkofagów) z nowymi elementami modnego francuskiego gotyku (motyw trójlistnego maswerku wypełniającego przestrzeń między kolumnami pod koszem).

Wczesny renesans w rzeźbie reprezentują we wnętrzu sieneńskiej katedry dwa wspaniałe odlewy w brązie. Płyta nagrobna biskupa Pecci, dzieło z 2. ćw. XV w. słynnego florenckiego rzeźbiarza Donatella, ukazuje w płytkim reliefie sugestywny skrót perspektywiczny ciała zmarłego wypełniającego renesansową niszę. Z kolei umieszczone w 1506 r. na mensie ołtarza głównego filigranowe cyborium z 1476 r., dzieło lokalnego acz wybitnego mistrza rzeźby Lorenza di Pietro zw. Vechietta, zapowiada tak modne w renesansowych i barokowych Włoszech tabernakula w formie centralnej świątyńki (tzw. tempietto).

Dojrzały renesans w rzeźbie reprezentują dzieła ręki samego Michała Anioła z lat 1501-04: marmurowe figury czterech świętych umieszczone w kamiennym ołtarzu fundacji Piccolominich (tzw. Pala Picolomini). Z nich zwłaszcza statuy świętych Piotra i Pawła siłą wyrazu zawartą w mimice twarzy i gestach zdradzają dłuto samego mistrza, z którym współpracowali przy pozostałych jego pomocnicy.

Barokową werwę, ekspresję i dynamikę reprezentują z kolei marmurowe figury dłuta Berniniego i jego uczniów, znajdujące się w kaplicy Chigich. Wirtuozeria wykonania posągów św. Hieronima i św. Marii Magdaleny zdradzają rękę samego Gianlorenza. Twórcami pozostałych byli jego najwybitniejsi uczniowie i współpracownicy: DomenicoGuidi i ErcoleFerrata.

Najcenniejszym skarbem malarskiego wystroju sieneńskiej katedry jest zespół fresków zdobiących Bibliotekę fundacji Piccolominich (tzw. LibreriaPiccolomini), wzniesioną w latach 90. XV w. w narożniku utworzonym przez lewą nawę boczną i ramię transeptu. To prawdziwe arcydzieło (capolavoro) malarstwa dojrzałego renesansu stworzył w latach 1502-07 zespół malarzy pod kierunkiem Pinturicchia, którego wspierał swym pędzlem nie kto inny jak młody Rafael (Santi di Urbino). Górne połacie ścian zajmuje, ukazanych w iluzjonistycznej arkadowej architekturze, dziesięć wielkoformatowych scen ilustrujących najważniejsze momenty życia słynnego włoskiego humanisty Sylwiusza EnneaszaPiccolominiego, kulminujące w jego wyborze na papieża jako Piusa II. Notabene Libreria miała pomieścić wspaniały uczony księgozbiór Sylwiusza Eneasza, co się jednak nie stało (dziś prezentowane są tu, bogate i niebanalne, zbiory biblioteki katedralnej). Oprócz skrzących się intensywną kolorystyką scen figuralnych, namalowanych z narracyjną werwą i doskonałą obserwacją życia (m.in. pierwsze w dziejach malarstwa Zachodu przedstawienie burzy!), na sławę dzieła Pinturicchia i jego warsztatu złożyła się dekoracja ornamentalna. Wypełnia ona głównie sklepienie, gdzie znajdują się jedne z pierwszych w sztuce renesansu tzw. grotesek. Tepełne wyobraźni skomplikowanestruktury, łączące swobodnie motywy roślinne i figuralne oraz architektoniczne i innego pochodzenia, podpatrzone zostały w dekoracji wnętrz słynnego rzymskiego Złotego Domu Nerona z I w. n.e. Na przełomie XV i XVI w. odkrywano je właśnie, zasypane warstwami ziemi i gruzu, sądząc, że są to naturalne groty (stąd nazwa dekoracji – groteska).

Uzupełnieniem wystroju katedry sieneńskiej, kolejną jakby „szkatułką” arcydzieł malarstwa i rzeźby,  jest jej baptysterium p.w. Św. Jana Chrzciciela. Odmiennie od włoskiej tradycji (widocznej np. we Florencji i Pizie), nie jest ono osobną budowlą na planie centralnym, lecz aneksem dostawionym od wschodu do prezbiterium katedry. Jej wnętrze wielobarwnie ozdobił freskamiVechietta, a w centrum umieszczona została wspaniała kamienno-metalowa struktura chrzcielnicy z lat ok. 1420-30. Projekt całości dostarczył Jacopo dellaQuercia, jeden z najsłynniejszych rzeźbiarzy włoskich czynnych w 1. poł. XV w., artysta stojący na pograniczu późnego gotyku i wczesnego renesansu. Wykonał on też kilka rzeźb pełnoplastycznych i reliefów z brązu zdobiących cembrowinę chrzcielnicy. Te ostatnie, ilustrujące żywot i męczeństwo św. Jana Chrzciciela, wykonali także artyści. M.in. tak emblematyczni dla początków toskańskiego (głównie florenckiego) renesansu jak Donatello i Lorenzo Ghiberti. Dzieła te są prawdziwym popisem umiejętności budowania przestrzeni za pomocą wczesnorenesansowej perspektywy zbieżnej oraz wystudiowanej na modelach antycznych żywości narracji, patosu mimiki i gestów, a równocześnie dążenia do zrównoważonej kompozycji.

Katedra w Sienie jest zatem wspaniałym pomnikiem romańsko-gotyckiej architektury Italii a zarazem skarbnicą arcydzieł włoskiego pędzla i dłuta – od średniowiecza po barok; prawdziwym capolavoro włoskiego geniuszu artystycznego.